Croatian English French German Italian Japanese Portuguese Russian Spanish Swedish
Text Size
sreda, novembar 14, 2018
Arhiva Vijesti Međunarodni dan dobrovoljnog davanja krvi

Povodom “25. oktobra – Međunarodnog dana dobrovoljnih davatelja krvi” naš centar želi da čestita svim darovateljima ovaj dan te da apeluje na sve građane da se i oni uključe u aktivnosti ove vrste i doprinesu spašavanju lica kojima je ova dragocjena tečnost neophodna.

 

 

Kako se veoma često postavlja pitanje: “Dobrovoljno davanje krvi ili ne?” u nastavku teksta dajemo više informacija o ovom humanom gestu.

Ko može dati krv?

Sve zdrave osobe muškog i ženskog pola stare od 18 do 65 godina, ukoliko zadovoljavaju medicinske kriterijume posle laboratorijskog i ljekarskog pregleda. Krv ne mogu dati lica za koja ljekar utvrdi da boluju od akutnih ili izvesnog broja hroničnih oboljenja, kao i lica čija krv može da ugrozi zdravlje primaoca.

Koja količina krvi se daje?

Prosječna odrasla osoba ima 70 ml krvi na kilogram telesne težine. Osoba od 70 kg ima oko 5 do 5,5 litara krvi. Može da se da trinaesti dio od ukupne količine tj. do 450 ml krvi.

Za koje vrijeme data krv može da se nadoknadi u organizmu?

"Tečni" dio krvi nadoknadi se iz rezervi za tridesetak minuta, a ćelijski elementi za 30 do 60 dana. Dnevno se stvori 50 ml nove krvi i isto toliko razgradi. Stvaranje krvi u kostnoj srži može da se poveća 6 puta (6x50 ml=300 ml dnevno), što znači da data količina krvi teoretski, može da se obnovi za jedan i po dan. Najsporije se nadoknađuje gvožđe koje ulazi u sastav svakog crvenog krvnog zrnca. Zato je razmak između dva davanja 3 do 4 mjeseca.

Kako se ponašati posle davanja krvi?

Uobičajeno, kao i pre davanja krvi. Jedini medicinski propis je da se nakon davanja krvi popije dovoljno tečnosti. Ishrana i fizičke aktivnosti su uobičajene. Posle davanja krvi ne treba pušiti 2 sata, a 6 sati ne treba raditi pored nezaštićenih opasnih aparata i mašina. Takođe se preporučuje osobama koje se profesionalno bave poslovima na visini ili vožnjom, da tog dana ne rade.

Da li je davanje krvi bolno?

Krv se daje iz vene u pregibu lakta gde je ubod igle najmanje bolan. U odnosu na ukupan značaj i čin davanja, bol je zanemarljiva i trenutna.

Da li postoje komplikacije u vezi sa davanjem krvi?

Ne postoje! Nivo rada transfuzioloških ustanova je takav da visoko stručan i obučen kadar obezbeđuje maksimalnu sigurnost davaocu. Celokupan materijal za uzimanje krvi je sterilan, apirogen i za jednokratnu upotrebu.

Da li je višestruko davanje krvi opasno?

Nije! Višestruko davanje krvi ne dovodi do povećanja ili gubitka težine, ne povećava niti smanjuje apetit, ne smanjuje niti povećava radnu sposobnost.

Kako se krv "konzerviše", tj. čuva?

Krv se čuva u specijalnim bocama ili plastičnim kesama u kojima je i uzeta. U kesama i bocama nalazi se određena količina rastvora koji pri odgovarajućoj temeperaturi (+4°C) omogućava čuvanje krvi 21 do 35 dana pa i duže. Na taj način je omogućeno da "KRV ČEKA PACIJENTA, A NE PACIJENT NA KRV".

Šta se kontroliše u krvi davaoca?

Svaka jedinica krvi, a to znači krv svakog davaoca, obavezno se kontroliše na: krvno grupnu pripadnost, prisustvo vanrednih (iregularnih) antitela, izazivače bolesti koje se mogu preneti putem krvi (transmisivne bolesti) kao što su izazivači žutice, AIDS-a (SIDE) i sifilisa.

Da li davaoci krvi mogu dobiti SIDA-u davanjem krvi?

Ne. Ni SIDA ni bilo koja druga bolest ne može se dobiti davanjem krvi. Sav pribor koji se koristi za prikupljanje krvi je sterilan i koristi se samo jednom, a baca se posle upotrebe.

Koje osobe nisu pogodne za davaoce krvi, a u vezi transmisivnih bolesti?

Neke bolesti mogu da se prenesu putem krvi (od davaoca ka primaocu). Osobe koje su bolovale od bilo kakve infektivne bolesti dužne su da to kažu ljekaru prilikom pregleda. Osobe koje znaju da imaju pozitivan nalaz na neke virusne ili bakterijske bolesti (hepatitis, sidu ili sifilis) ne treba da se prijavljuju za davanje krvi. Pozitivan nalaz virusa B žutice u krvi trajno isključuje davaoca od davanja krvi. Osobe koje su imale heteroseksualne kontakte sa više partnera u kratkom vremenskom periodu ili su koristili droge, takođe ne treba da se prijavljuju za davanje krvi. Napominjemo da svaka služba transfuzije testira svaku jedinicu krvi bez obzira na anamnezu davaoca.

Koje se komponente izdvajaju i koriste u terapiji?

Iz sveže jedinice krvi mogu se izdvojiti i kao posebni produkti upotrebljavati: svježa plazma, zamrznuta svježa plazma, deplazmatisani (koncentrovani) eritrociti, koncentrovani trombociti, oprani eritrociti, plazma bogata trombocitima, krioprecipitat, modifikovana krv (krv iz koje je izdvojena samo jedna komponenta). Iz plazme se izdvajaju derivati plazme (stabilni produkti krvi) koji mogu dugo da se čuvaju u određenim uslovima: albumin, gamaglobulin za intramuskularnu i intravensku upotrebu, specificni gamaglobulini (antitetanusni, antirabični, anti-D, antihepatitis B) koncentrovani faktor VIII, koncentrovani faktor IX, koncentrat antitrombina III, protein C ...

Kako se krv može davati?

Osim glavnog i najčešće zastupljenog davanja cijele krvi, pojedini davaoci (najčešće višestruki) opredeljuju se za posebne načine davanja putem postupka citafereze (uz pomoc specijalnih aparata - ćelijskih separatora) i plazmafereze.

Davaoci plazme se podvrgavaju imunizaciji ili reimunizaciji pojedinim vakcinama (one sadrže odgovarajuće antigene) i dajući plazmu omogućavaju pripremanje specifičnih gama-globulina. Svaka osoba koja zna da ima neko specifično antitijelo (npr. anti-D antitijelo) treba da učestvuje u specijalnim programima plazmafereze. Na taj način njihov doprinos je još veći nego da su davaoci cele krvi.

Da li postoji veštačka krv?

Postoje uglavnom eksperimentalni radovi u ovoj oblasti. Zamenici plazme postoje i oni se u određenim situacijama i uslovima koriste, ali su ograničenog dejstva. Zamenici krvnih elemenata (fluokarboni) nemaju sve zadovoljavajuće osobine potrebne za obavljanje funkcija jedne crvene krvne ćelije. Zbog toga su i dalje u fazi ispitivanja.

Koliko košta krv?

Krv vrijedi koliko i život koji je tom krvlju spašen. Krv kao i život nema cijenu!

Da li se krvlju trguje?

Ne! Propisi svjetske zdravstvene organizacije i Meðunarodnog crvenog krsta to ne dozvoljavaju. U našoj zemlji postoje propisi koji ne dozvoljavaju nikakav izvoz krvi, jer je prikupljena krv namenjena za redovnu upotrebu i stvaranje rezervi od nacionalnog interesa.

Koliko ima krvnih grupa?

Postoji nekoliko stotina naslednih svojstava - krvno grupnih antigena, svrstanih u dvadesetak krvno grupnih sistema kao što su: AB0, Rh i drugi. Krvne grupe su biološka nasledna svojstva i nalaze se na membrani krvnih i većine drugih ćelija u organizmu. Za transfuziju, kao vid transplantacije tkiva, najvažniju su AB0 i Rh jer bez podataka o njima se ne smije upotrijebiti ni jedna jedinica krvi.

Zastupljenost krvnih grupa u našoj populaciji:

A - 41%

Rh + 85%

O - 39%

B - 15% 

Rh - 15%

AB - 5%


 

P A R T N E R I



_____________________________________________________

"OSNAŽENE ŽENE, OSNAŽENI GLASAČI ".

POŠTOVANI POSJETIOCI OVDJE MOŽETE POGLEDATI BROŠURU PROJEKTA "OSNAŽENE ŽENE, OSNAŽENI GLASAČI" KOJI REALIZUJE OMLADINSKI CENTAR "VERMONT" UZ VELIKODUŠNU PODRŠKU AMERIČKOG NARODA PUTEM AMERIČKE AMBASADE U SARAJEVU.

                          BROŠURA

_____________________________________________________



Baner

Anketa

Kako se suprotstaviti korupciji u Brčkom?

Saradnici

Medijski saradnici